W społeczeństwie wciąż panuje mit mówiący o tym, że alkoholik to osoba zaniedbana, często bezrobotna czy bezdomna. Badania pokazują jednak, że grupa ta może stanowić jedynie zaledwie kilka lub kilkanaście procent osób uzależnionych od alkoholu. Z chorobą alkoholową coraz częściej zmagają się osoby pracujące pod dużą presją, na wysokich stanowiskach, odnoszące sukcesy zawodowe. Warto zapoznać się z informacjami na temat tego, jak mają się do siebie alkohol a stres i jak uzależnienie od alkoholu rozwija się u chorych, u których występuje na co dzień duży poziom presji.
Stres a alkohol: dlaczego osoby w pracy pod presją sięgają po trunki?
Alkohol na stres to nawyk głęboko zakorzeniony w naszej kulturze. Stereotypowo używki są postrzegane przez społeczeństwo jako jeden z głównych sposobów na poradzenie sobie z silnymi emocjami. Bez problemu można spotkać się z osobami, które decydują się na „odstresowanie” przy lampce wina czy na wizytę w pubie po trudnym dniu w pracy, czy stresującym okresie w życiu rodzinnym. Wpływ alkoholu na ludzki organizm sprawia, że uzależniony choć na chwilę ma wrażenie, że czuje się lepiej, lżej i uwalnia się od trapiących go problemów. Tych nie brakuje z kolei u osób prowadzących intensywne życie zawodowe.
Stres i związane z nim problemy natury psychicznej, jak np. depresja, są jednym z głównych problemów współczesnego świata. Decyduje o tym sposób funkcjonowania ludzi oraz tempo, w jakim żyjemy. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) przewiduje, że do 2030 roku depresja będzie najczęściej występującą chorobą na świecie. Jako jedną z głównych tego przyczyn wymienia się właśnie nadmierny stres i presję zawodową.
Specjaliści stosują pojęcie alkoholika wysokofunkcjonującego (HFA). Określa się w ten sposób osoby, które pozornie nie mają problemu alkoholowego – nie sugeruje tego ich wygląd, radzą sobie w pracy, stwarzają obraz szczęśliwego życia. Często są to ludzie, którzy odnieśli zawodowy sukces – osoby na wysokich stanowiskach w korporacjach, prawnicy, lekarze. Ich intensywny tryb życia doprowadza jednak do tego, że szukają ucieczki od swoich emocji i problemów, a ucieczką tą jest właśnie alkohol. Ukryty alkoholizm, a także alkoholizm wysokofunkcjonujący nie wykluczają nawet codziennego sięgania po trunki przy jednoczesnym spełnianiu się w pracy, wysokich kompetencjach i osiąganiu sukcesów w życiu zawodowym.
Alkohol na stres – czy naprawdę pomaga się rozluźnić?
Warto odpowiedzieć sobie na pytanie, czy alkohol uspokaja. Jego postrzeganie jako leku na nadmierną presję jest błędem. Rzeczywiście w pierwszej reakcji na jego spożycie organizm może odczuć ulgę. Spożywający może poczuć rozluźnienie mięśni i zmniejszenie napięcia emocjonalnego. Dzieje się tak, ponieważ alkohol jest dla ludzkiego organizmu depresantem i zmniejsza aktywność ośrodkowego układu nerwowego. Reakcje ta jest jednak krótkotrwała. Poczucie poprawy samopoczucia szybko znika, a po wytrzeźwieniu chory wraca do rzeczywistości, zdając sobie sprawę z tego, że jego problemy, a jednocześnie przyczyny sięgania po alkohol nie zniknęły. W ten sposób uzależniony jedynie ucieka od swoich kłopotów, nie rozwiązując ich. Powraca coraz częściej do alkoholu, aby po raz kolejny poczuć ulgę. Ta jednak przychodzi coraz rzadziej, a do osiągnięcia pożądanego stanu potrzebne są coraz większe ilości trunku. Przyczynia się to do obniżenia zdolności do radzenia sobie ze stresem, własnymi emocjami, a także codziennymi obowiązkami bez alkoholu. Dodatkowo utrudniać to mogą pojawiające się z czasem w wyniku nadużywania trunków problemy zdrowotne, dotyczące np. pracy serca, czy wątroby.
Co zamiast alkoholu na rozluźnienie? Zdrowsze sposoby radzenia sobie ze stresem
Zarówno osoby, które już zmagają się z uzależnieniem, jak też te, które ze względu na trudną sytuację życiową czy zawodową mogą być narażone na jego rozwój, powinny zdać sobie sprawę z tego, że istnieją inne sposoby radzenia sobie ze stresem. Nie ma na to uniwersalnej metody, każdy może znaleźć dla siebie takie aktywności, które najlepiej trafią w jego gust oraz oczekiwania. Co wybrać zamiast alkoholu na rozluźnienie? Oto kilka propozycji:
- Spacer – aktywność fizyczna oraz kontakt z przyrodą, nawet w formie najprostszego, krótkiego spaceru pozwalają oderwać się od codziennych obowiązków, uspokoić i zregenerować siły
- Książki, filmy
- Wspólny czas z rodziną lub najbliższymi
- Rozwój hobby
Należy pamiętać jednak o tym, że to jedynie propozycje tego, co można wybrać jako alternatywę dla używki. Jeśli alkohol na stres staje się uzależnieniem, nie należy tego bagatelizować i nawet najlepsza organizacja czasu wolnego prawdopodobnie okaże się niewystarczająca. Stres a alkohol to bowiem szeroki temat, który u każdego może w inny sposób może wpływać na życie. W takim przypadku należy zasięgnąć specjalistycznej pomocy. Konieczna może okazać się terapia w zamkniętym ośrodku leczenia uzależnień. Zawsze warto zdecydować się też na wsparcie psychologiczne. W przypadku poważniejszych problemów ze stresem i wiążących się z tym kryzysów życiowych pomoc niesie również państwo. Dostępny jest całodobowy telefon bezpośredniego wsparcia dla osób w stanie kryzysu psychicznego: 800 70 2222.